Ruzie tussen peuters en kleuters: waarom het zo snel escaleert
18 januari 2026 

Ruzie tussen peuters en kleuters: waarom het zo snel escaleert

Ruzie tussen peuters en kleuters: waarom het zo snel escaleert

Bij  peuters en kleuters kan een ruzie in een paar seconden omslaan. Wat begint met samen spelen, eindigt in gillen, trekken of slaan. Het lijkt zomaar out of the blue te kunnen escaleren.

Veel ouders vragen zich dan af of dit normaal is. Zeker als hun kinderen de hele dag ruzie lijken te maken en je het gevoel hebt dat je alleen maar een scheidsrechter bent.  Toch is juist bij peuters en kleuters veel ruzie tussen broers en zussen heel verklaarbaar.

Waarom ruzies bij peuters en kleuters zo snel oplopen

Peuters en kleuters zitten midden in hun sociaal-emotionele ontwikkeling. Ze voelen al veel, maar kunnen daar nog weinig woorden aan geven. Frustratie, jaloezie of teleurstelling komen er vaak direct uit via hun lichaam.

Daar komt bij dat jonge kinderen sterk in het moment leven. Wat ze willen, willen ze nu. Wachten, delen of toegeven vraagt vaardigheden die nog volop in ontwikkeling zijn.

Als twee jonge kinderen dan allebei iets willen, ontstaat er snel spanning omdat ze simpelweg nog niet anders kunnen reageren. Wat voor jou voelt als een plotselinge escalatie, is voor hen vaak een opeenstapeling van kleine dingen.

Waarom samen oplossen bij deze leeftijd vaak niet werkt

De kans is groot dat je al zo jong mogelijk wil beginnen met het leren uitpraten van ruzies. Je probeert te achterhalen wie er begon of wie wat deed, in de hoop dat het dan eerlijk opgelost kan worden.

Maar bij peuters en kleuters werkt dat meestal niet. Ze kunnen hun eigen aandeel nog niet overzien, laat staan dat van de ander. De vraag wie begon helpt hen niet vooruit en maakt de spanning vaak groter.

Als ouder beland je dan vaak automatisch in de rol van scheidsrechter. Dat is begrijpelijk, maar het zorgt er meestal voor dat jij het middelpunt wordt van de ruzie, in plaats van dat je kinderen geholpen worden..

Wat jonge kinderen wél van je nodig hebben tijdens een ruzie

Peuters en kleuters hebben tijdens ruzies vooral iemand nodig die nabij blijft en overzicht houdt. Iemand die zorgt dat niemand  een ander pijn doet en die helpt om de situatie te vertragen.

Dat betekent niet dat je alles moet laten gebeuren. Je grijpt in op gedrag, niet op intentie. Je begrenst wat niet veilig is en benoemt wat je ziet, zonder lange uitleg of morele lessen.

Voor jonge kinderen is dat vaak al genoeg. Ze lenen als het ware jouw woorden en jouw rust, omdat ze die zelf nog niet hebben.

Wat dit zegt over de band tussen je kinderen

Als je peuter en kleuter vaak ruzie maken, kan dat zorgen oproepen. Zeker als je denkt: maken alle broers en zussen zoveel ruzie, of is dit bij ons extreem?

Juist bij jonge kinderen zegt ruzie weinig over de band. Ze kunnen elkaar het ene moment bijna letterlijk de hersens inslaan met een duploblokje en het volgende moment lekker tegen elkaar aankruipen op de bank om hun lievelingsserie te kijken. Dat hoort bij hun leeftijd en ontwikkeling.

Wil je leren hoe je peuter en kleuter kunt begeleiden tijdens ruzies op een manier die past bij hun ontwikkelingsniveau? In de training Strijd Tussen Broers en Zussen gaan we hier uitgebreid op in. Je leert wat je kunt doen om ruzies tussen peuters te begeleiden en hoe je je kleuter langzaam aan vaardigheden kan beginnen te leren om conflicten op te lossen zonder dat ze escaleren.

Over de schrijver
Ik ben Lara van der Zwaag, orthopedagoog en oprichter van de Online Opvoed Uni. Ik help ouders om met meer vertrouwen en minder strijd op te voeden. Vanuit mijn expertise begeleid ik ouders van temperamentvolle en (hoog)gevoelige kinderen en geef ik trainingen, masterclasses en lezingen. Mijn kracht is het vertalen van wetenschappelijke kennis naar praktische handvatten die gezinnen meteen kunnen toepassen. Daarnaast ben ik regelmatig te zien als gastexpert voor diverse media rondom actuele opvoedthema’s.