Geloof mij, je bent echt niet de enige die soms (of misschien wel vaak) denkt: ik trek het vandaag niet meer!
Het klinkt cliché, maar het is echt waar dat dat er nou eenmaal bij hoort. Opvoeden vraagt nu eenmaal veel, zeker in periodes waarin er weinig ruimte is om zelf bij te tanken. Denk maar aan die beruchte tropenjaren.
Toch is er een verschil tussen “het is even zwaar” en het gevoel dat het structureel te veel wordt.
En in de praktijk zie ik vaak dat dat verschil niet altijd even duidelijk is.
"Het is een fase"
Veel ouders die ik spreek, kunnen hun klachten lange tijd verklaren als “drukte” of “een fase”. En tegelijkertijd probeer je het te bagatelliseren. Je functioneert immers nog. Je zorgt voor je kind, je doet wat nodig is, dus dan zal het er wel bij horen.
Maar naarmate de tijd verstrijkt, begin je iets anders te merken.
Je hebt steeds vaker het gevoel dat de opvoeding voor jou zwaarder voelt dan voor anderen om je heen. Misschien begin je te twijfelen aan jezelf of aan je kind. Je vraagt je af: ligt het aan mij? Doe ik iets verkeerd? Of is er iets met mijn kind?
En op de momenten dat je even niet bezig bent met zorgen en regelen, blijven dat soort gedachten door je hoofd gaan.
Ondertussen gaat het gewone leven door. Je zorgt, je werkt, je probeert alle ballen hoog te houden. Maar juist in die momenten merk je dat je lontje korter wordt. Dat je al voordat je op je werk aankomt het gevoel hebt dat je dag eigenlijk al “op” is.
En als je heel eerlijk bent, merk je ergens: dit houd ik zo niet vol.
Als je het gevoel hebt dat de dagen structureel meer van je vragen dan je kunt opbrengen, is dat een moment waarop het helpend is om even pas op de plaats te maken.
En nogmaals: het voelt misschien alsof jij de enige bent die zich zo door het ouderschap en het leven heen ploetert, maar je bent echt niet alleen.
Niet elke opvoedsituatie vraagt hetzelfde
Ouders van temperamentvolle en/of (hoog)gevoelige kinderen geven vaak aan dat het ouderschap intensiever is dan ze vooraf hadden verwacht. Dat geldt net zo goed voor ouders van kinderen die op een andere manier meer van hen vragen, bijvoorbeeld door een ontwikkelingsstoornis, een medische kwetsbaarheid of een grotere behoefte aan ondersteuning in het dagelijks functioneren.
Dat zit hem meestal niet alleen in wat je aan de buitenkant ziet, maar vooral in wat er op de achtergrond gebeurt.
Je bent als ouder vaker aan het afstemmen, moet meer prikkels verwerken en er zijn minder momenten waarop dingen vanzelf gaan. Dat betekent niet dat het per definitie zwaarder móét voelen, maar het vergroot wel de kans dat je structureel meer energie verbruikt dan je aanvult.
Het moment waarop ouders vaak vastlopen
Wat ik vaak zie, is dat ouders pas hulp gaan zoeken wanneer het echt niet meer gaat.
Tot die tijd probeer je zo goed en zo kwaad als het kan alles zelf op te vangen. Want als andere ouders het lijken te kunnen, dan moet jij dat toch ook gewoon kunnen?
Dus probeer je het nog een keer anders. Je probeert consequenter te zijn, dingen anders aan te pakken, nieuwe tips toe te passen die je ergens hebt gelezen of gehoord.
Maar het werkt niet echt. Of in elk geval niet goed genoeg.
Tegelijkertijd houd je jezelf voor dat het vast beter wordt als de omstandigheden veranderen. Als je kind ouder wordt. Als hij naar school gaat. Als de drukke periode voorbij is. Na de zomervakantie. Na de feestdagen.
Maar ondertussen merk je dat jouw lontje alleen maar korter wordt en dat de dagen steeds meer energie kosten.
De signalen stapelen zich op, maar er is nog geen belletje die gaat rinkelen.
En juist op dat punt helpt het niet meer om nóg beter je best te doen of nóg meer opvoedtips te verzamelen. Dan wordt het belangrijker om te begrijpen waar die overbelasting vandaan komt en hoe je het tegen kunt gaan.
Waarom “gewoon even rust nemen” vaak niet voldoende is
Een veelgehoorde tip is: neem wat meer rust. En dat klinkt natuurlijk hartstikke logisch en zal ook vast en zeker in sommige gevallen erg helpend zijn. Maar dat geldt alleen als er echt sprake is van een tijdelijke vermoeidheid. Alleen dan helpt het om even de kinderen uit logeren te doen, even 2 nachtjes bij te tanken en op te laden en dan ben je er weer!
Maar als je langere tijd over je grenzen heen bent gegaan, zal je waarschijnlijk merken dat - ook al zijn de kinderen even uit logeren - de spanning als het ware in je lichaam blijft hangen. Je voelt je misschien wel even weer opgeladen en herboren, maar zodra ze er weer zijn en alle prikkels weer als een wervelwind door het huis rondrazen, voel je alweer dat je overprikkeld raakt en dat het effect is uitgewerkt.
Dat is geen gebrek aan inzet of motivatie. Het is een teken dat je over je grenzen gaat.
Wat helpt op dit punt
Het belangrijkste wat op dit punt helpt is door de lat drastisch te gaan verlagen. Probeer eerst om voor je zelf overzicht te krijgen:
- Waar zit de grootste belasting?
- Wat kost structureel energie?
- Waar zit nog ruimte om iets te verlichten?
Vanaf dat punt kan je gaan kijken welke ballen je kunt laten vallen en welke dingen anders kunnen worden ingericht om jezelf te ontlasten. Probeer juist niet om in 1 klap alles anders te willen doen, maar kijk elke dag opnieuw waar je een klein stapje kunt zetten om meer ruimte voor jezelf te creëren. Meer hierover lees je op: aanpak en herstel bij parentale burn-out en overbelasting.
Tot slot
Het moment waarop je denkt: ik trek het eigenlijk niet meer, is een belangrijk signaal dat er iets uit balans is geraakt.
En hoe eerder je dat serieus neemt, hoe kleiner de kans dat het verder oploopt.
