Ben ik een slechte moeder, of ben ik overbelast?
16 november 2026 
4 min. leestijd

Ben ik een slechte moeder, of ben ik overbelast?

Of je een slechte moeder bent, zegt die gedachte op zich niet. Hij komt meestal na een concreet moment, bijvoorbeeld als je tegen je kind hebt geschreeuwd terwijl je dat niet wilde en je kind ervan schrok. Kijk dan eerst naar wat er gebeurde, hoe het voor je kind was en hoe je het kunt goedmaken. Kijk daarna naar hoe vaak het de laatste tijd gebeurt. Val je steeds sneller uit dan je wilt? En herken je ook uitputting, minder plezier en afstand tot je kinderen? Dan kan er overbelasting of een parentale burn-out achter zitten, en daar is iets aan te doen.

Elke dag hetzelfde gedoe

Je loopt voor de derde keer de trap op. Er moet nog een glaasje water komen, de knuffel ligt verkeerd en de deur moet precies een kiertje open (niet zo'n kiertje, mam, een KLEIN kiertje!). En dan hoor je jezelf. "Nu is het klaar, ik wil je niet meer horen." De deur gaat net iets te hard dicht.

Beneden op de bank speelt de film van de dag zich nog een keer af. Vanochtend geschreeuwd om de schoenen. De gymtas vergeten. De tv aangezet omdat je het echt niet meer trok. En toen hij vanavond huilde omdat de tandpasta te scherp was, voelde je eigenlijk niks, behalve een beetje irritatie. Ergens tussen de afwas en het dekbed komt dan die zin: "Ik ben gewoon een slechte moeder." Om 23.05 typ je hem in je telefoon, met het scherm op de laagste helderheid zodat niemand het ziet.

Waarom die gedachte zo hard binnenkomt

Er hangt een plaatje van de goede moeder in ons hoofd, en dat plaatje is nogal veeleisend. Ze bakt havermoutkoekjes in de vorm van dinosaurussen (zonder suiker!) en knutselt met eierdozen. Ze blijft rustig als haar kind bij de kassa op de grond gaat liggen. En om 8 uur 's avonds heeft ze nog zin in een goed gesprek met haar partner. Op Instagram woont ze een paar huizen verderop. In het echt kent niemand haar, en toch meet je jezelf elke dag aan haar af.

Daar komt bij dat schuldgevoel bij het ouderschap hoort, en dat is op zich niet erg. Het helpt je om bij te sturen als je over een grens ging. Het wordt pas een probleem als het niet meer ophoudt. Dan zit je jezelf de hele dag te beoordelen, van het ontbijt tot het moment dat het licht uitgaat. Dat kost ontzettend veel energie, energie die je eigenlijk nodig hebt voor je kinderen en voor jezelf.

Wat er gebeurt als je te lang te veel draagt

Stel, je slaapt al maanden weinig, je hoofd zit vol lijstjes en er is nooit echt een moment voor jezelf. Dan verandert er iets in hoe je reageert. Je lijf staat dan zo lang op scherp dat er weinig rek meer in zit. Een kind dat jengelt om een koekje komt binnen als een brandalarm. Je reageert sneller en harder dan je wilt. Dat korte lontje begint steeds meer te voelen als een karaktertrek, terwijl het vooral uitputting is.

Daarna volgen de schuldgevoelens. Je ligt er wakker van en neemt je voor om morgen geduldiger te zijn. Maar morgen ben je nog vermoeider, omdat je wéér slecht hebt geslapen. Zo draai je in een rondje dat steeds een beetje sneller gaat.

Veel van wat je draagt zie je bovendien niet eens. Denk aan het onthouden van de verjaardagspartijtjes, de afspraak bij de tandarts en de vraag of er nog brood is voor morgen. En aan het gevoel dat jij degene bent die het merkt als een kind niet lekker in zijn vel zit. Die onzichtbare mental load telt mee, ook al staat hij op geen enkel takenlijstje. Heeft een van je kinderen bovendien extra zorg nodig, door een ziekte, een ontwikkelingsstoornis of een heftig temperament, dan wordt het nog veel meer.

Wanneer het meer is dan een slechte week

Iedereen heeft weleens een dag waarop alles misgaat. Het wordt een ander verhaal als de gedachte bijna dagelijks terugkomt en er nog een paar dingen bij komen. Je bent vooral moe van het ouderschap zelf, terwijl je op je werk nog prima draait. Je herkent jezelf minder als moeder en mist de ouder die je vroeger was, die gekke stemmetjes deed bij het voorlezen en die plezier maakte met haar kinderen. Je hebt minder plezier in het ouderschap en telt de uren tot bedtijd. En je merkt dat je je terugtrekt, dat je er wel bent maar met je hoofd ergens anders.

Zie je dat al weken bij jezelf, dan is het tijd om te kijken wat er van je bord af kan en wie je kan helpen. Zo'n patroon zegt vooral iets over hoeveel je draagt, en weinig over jouw kwaliteiten als ouder.

Wat helpt als het schuldgevoel blijft knagen

Begin bij wat er vandaag misging. Een kind dat ziet hoe jij na een uitbarsting terugkomt en het goedmaakt, leert daar iets heel waardevols van. Ga even bij je kind zitten en houd het kort. "Ik schreeuwde net tegen je. Dat was niet oké. Het spijt me." Wil je kind nog geen knuffel of gesprek, dan is dat ook goed. Zeg dat je er bent als het wil praten, en kom er later nog even op terug. Zo houd je de schaamte klein, voor je kind en ook voor jezelf. Herstel na een botsing is misschien wel het belangrijkste wat je als ouder kunt doen.

Kijk daarna eens bewust naar wat je wél deed. Je hebt vandaag misschien geschreeuwd, maar je hebt ook een pleister geplakt, de juiste knuffel teruggevonden in de auto en 20 minuten lang een verhaal over Minecraft aangehoord (inclusief de uitleg over de creepers, TWEE keer). Die dingen tel je zelf nooit mee, maar je kind wel.

Haal vervolgens iets weg in plaats van er iets bij te doen. Het voornemen om "meer geduld te hebben" werkt zelden, want geduld komt pas terug als er ruimte is. Kies één taak die deze week bij iemand anders kan liggen. En plan kleine herstelmomenten op een vaste plek in je week, ook al is het maar een kwartier wandelen zonder iemand aan je hand.

En zeg het eens hardop tegen iemand die je vertrouwt. "Ik voel me echt een waardeloze moeder op het moment." Grote kans dat je partner of een vriendin het herkent bij zichzelf. Of dat zij juist iets heel anders ziet dan jij.

Wanneer je er hulp bij zoekt

Blijft de gedachte terugkomen en maakt hij je dagelijks leven zwaarder? Dan hoef je niet te wachten tot het helemaal niet meer gaat. Hulp zoeken betekent dat je serieus neemt hoe het met je gaat. Voel je je ook buiten het moederschap al weken somber, bespreek het dan met je huisarts. Wordt je kind geregeld bang van jouw boosheid, of ben je zelf bang dat je de controle verliest, zoek dan hulp om de volgende uitbarsting te voorkomen.

In de gratis gids Moe of op? kijk je verder naar wat je bij jezelf merkt, wat je kunt doen en hoe je erover kunt praten met je partner, een vriendin of je huisarts. Vraag de gids gratis aan.

Over de schrijver
Ik ben Lara van der Zwaag, orthopedagoog en oprichter van de Online Opvoed Uni. Ik help ouders van temperamentvolle en gevoelige kinderen om hun kind beter te begrijpen, steviger te reageren en patronen binnen het gezin te doorbreken. Mijn expertise ligt op het snijvlak van opvoeding, prikkelverwerking, emotieregulatie, gezinsdynamiek en overbelasting bij ouders.Binnen dat werk ben ik gespecialiseerd in parentale burn-out, ook wel ouderburn-out of ouderschapsburn-out genoemd. Ik zie dagelijks hoe intens ouderschap, voortdurende afstemming, mentale belasting en een kind dat structureel meer vraagt ouders langzaam kunnen uitputten. Niet alleen als individueel probleem, maar ook als iets wat doorwerkt in de dynamiek van het hele gezin.Met de Online Opvoed Uni bieden we ouders praktische en deskundige ondersteuning, met oog voor de unieke behoeften van hun kind, de patronen binnen het gezin en de draagkracht van de ouder zelf. Zodat ouders niet alleen meer grip krijgen op het gedrag van hun kind, maar ook op de manier waarop het ouderschap voor henzelf vol te houden blijft.